1. Một số dạng bài phát âm tiếng Anh thường gặp trong các kỳ thi 

Trong các kỳ thi tiếng Anh, bài phát âm tiếng Anh thường xuyên xuất hiện nhằm kiểm tra khả năng phân biệt và nhận diện âm của người học. Đặc biệt là kỳ thi tiếng Anh THPT Quốc gia, bài tập phát âm chiếm tới 4/50 câu. Dưới đây là các dạng bài phát âm phổ biến mà bạn cần nắm rõ để làm bài hiệu quả.

Bài tập phân biệt âm

Dạng bài tập này yêu cầu bạn xác định từ có cách phát âm khác biệt trong một nhóm từ. Ví dụ, các từ trong câu hỏi có thể có cùng ngữ âm nhưng khác nhau về nguyên âm hoặc phụ âm. Chẳng hạn: “bit” và “beat”, hoặc “ship” và “sheep”. Để làm tốt dạng bài này, bạn cần nắm vững cách phát âm từng âm tiết, chú ý đặc biệt đến sự khác biệt giữa nguyên âm dài và ngắn, hoặc giữa các âm dễ nhầm lẫn.

Ví dụ:

• A. Bit /ɪ/
• B. Beat /i:/
• C. Sit /ɪ/
• D. Kit /ɪ/

Trong trường hợp này, đáp án đúng là B. Beat vì âm /i:/ dài hơn các âm /ɪ/ còn lại.

Bài tập về nguyên âm

Nguyên âm trong tiếng Anh được chia thành hai loại: nguyên âm đơn và nguyên âm đôi. Dạng bài tập này thường tập trung kiểm tra cách phát âm chính xác của các nguyên âm như /i:/, /ɪ/, /æ/, hoặc các nguyên âm đôi như /eɪ/, /aɪ/. Để làm tốt dạng bài này, người học cần hiểu rõ cách hình thành âm và phát âm từng âm một cách chuẩn xác.

Ví dụ:

• A. Sit /ɪ/
• B. Seat /i:/
• C. Hat /æ/
• D. Fit /ɪ/

Đáp án đúng là B. Seat, vì đây là âm /i:/ dài, trong khi các từ còn lại chứa các nguyên âm ngắn /ɪ/ hoặc /æ/.

Bài tập về phụ âm

Phụ âm trong tiếng Anh được chia thành âm hữu thanh (voiced sounds) và âm vô thanh (voiceless sounds). Các bài tập phụ âm thường yêu cầu phân biệt các âm khó như /θ/ và /ð/, hoặc /ʃ/ và /ʒ/. Đây là dạng bài tập đòi hỏi người học phải nắm rõ cách phát âm từng phụ âm, đặc biệt là các phụ âm không tồn tại trong tiếng mẹ đẻ.

Ví dụ:

• A. Think /θ/
• B. This /ð/
• C. Three /θ/
• D. Thorn /θ/

Đáp án đúng là B. This, vì từ này có âm hữu thanh /ð/, khác với các từ còn lại có âm vô thanh /θ/.

Bài tập so sánh âm

Dạng bài tập này yêu cầu người học so sánh cách phát âm tiếng Anh với tiếng mẹ đẻ để nhận ra sự khác biệt. Ví dụ, người học thường nhầm lẫn giữa các âm tiếng Anh như /i:/ và /ɪ/ vì cách phát âm của chúng khác với âm trong tiếng Việt. Mục tiêu của dạng bài tập này là giúp bạn điều chỉnh và phát âm đúng các âm tiếng Anh.

Ví dụ:

• Hãy chọn từ phát âm khác biệt:
  • A. Beach
  • B. Bit
  • C. Sheep
  • D. Feet

Đáp án đúng là B. Bit, vì âm /ɪ/ của từ này khác với âm /i:/ trong các từ còn lại.

2. Cách làm bài phát âm tiếng Anh đạt điểm cao 

Để đạt điểm cao trong các bài tập phát âm tiếng Anh, bạn cần nắm chắc cách phát âm của từng loại âm trong tiếng Anh. Dưới đây là các mẹo cụ thể theo từng dạng bài tập phát âm.

2.1. Dạng bài tập phát âm nguyên âm trong tiếng Anh

Để làm tốt dạng bài phát âm nguyên âm, trước hết bạn cần hiểu rõ về cách phát âm của các nguyên âm (Vowels) trong tiếng Anh. Có 20 nguyên âm, bao gồm: Nguyên âm đơn (Monophthongs) và Nguyên âm đôi (Diphthongs).

Nguyên âm đơn (Monophthongs): Là các âm đơn lẻ, không thay đổi độ cao và vị trí trong khi được phát âm. Ví dụ: /ɪ/ (sit), /i:/ (see), /æ/ (cat), /ʌ/ (cup). Nguyên âm đơn bao gồm 6 nguyên âm đơn ngắn và 6 nguyên âm đơn dài.

Bảng Nguyên âm đơn ngắn 

Bảng Nguyên âm đơn dài

Nguyên âm đôi (Diphthongs): Nguyên âm đôi trong tiếng Anh được hình thành từ sự kết hợp của hai nguyên âm đơn, tạo ra một âm thanh chuyển đổi liên tục từ âm này sang âm khác. Dưới đây là bảng tổng hợp 8 nguyên âm đôi trong tiếng Anh cùng cách phát âm chi tiết.

2.2. Dạng bài tập phát âm phụ âm trong tiếng Anh

Trong tiếng Anh, có 24 phụ âm được chia thành ba nhóm chính: phụ âm vô thanh, phụ âm hữu thanh, và các trường hợp còn lại. Việc hiểu rõ cách phát âm và cách sử dụng của các phụ âm này sẽ giúp bạn làm tốt các bài tập về phụ âm tiếng Anh.

Phụ âm vô thanh 

Phụ âm vô thanh là những âm thanh được tạo ra khi luồng khí đi qua thanh quản mà không làm rung dây thanh quản. Các âm này thường nhẹ và ngắn, dễ nhận biết khi phát âm. Dưới đây là danh sách các phụ âm vô thanh phổ biến và ví dụ minh họa:

Phụ âm hữu thanh

Trái ngược với phụ âm vô thanh, phụ âm hữu thanh là những âm thanh được tạo ra khi luồng khí đi qua thanh quản kèm theo sự rung động của dây thanh quản. Những âm này thường được phát âm mạnh hơn, dài hơn và rõ ràng hơn.

Các trường hợp còn lại

Ngoài các phụ âm vô thanh và hữu thanh, tiếng Anh còn một nhóm phụ âm khác không nằm hoàn toàn trong hai nhóm trên. Đây là những âm có cách phát âm đặc biệt và xuất hiện rất thường xuyên trong các từ tiếng Anh.

2.3. Dạng bài tập phát âm đuôi s, es trong tiếng Anh

Quy tắc phát âm “s/es”: Đuôi “-s” và “-es” thường là một trong những chủ điểm dễ gây nhầm lẫn đối với người học tiếng Anh, đặc biệt khi làm các dạng bài tập liên quan đến phát âm. Dưới đây là 3 nguyên tắc quan trọng giúp bạn làm bài tập liên quan đến phát âm đuôi “-s” và “-es” một cách chính xác:

Nguyên tắc 1: Đuôi “-s/-es” được phát âm là /s/ khi từ kết thúc bằng các âm vô thanh (voiceless sounds), bao gồm: /p/, /t/, /k/, /f/, /θ/.

Ví dụ:

• Cup → Cups (/kʌps/)
• Cat → Cats (/kæts/)
• Book → Books (/bʊks/)

Nguyên tắc 2: Đuôi “-s/-es” được phát âm là /z/ khi từ kết thúc bằng các âm hữu thanh (voiced sounds), bao gồm: tất cả các nguyên âm và các phụ âm như /b/, /g/, /l/, /m/, /n/, /r/, /v/, /z/, /ʒ/, /dʒ/.

Ví dụ:

• Dog → Dogs (/dɒgz/)
• Bag → Bags (/bægz/)
• Bird → Birds (/bɜːdz/)

Nguyên tắc 3: Đuôi “-s/-es” được phát âm là /ɪz/ khi từ kết thúc bằng các âm: /s/, /z/, /ʃ/, /ʒ/, /tʃ/, /dʒ/.

Ví dụ:

• Bus → Buses (/ˈbʌsɪz/)
• Watch → Watches (/ˈwɒtʃɪz/)
• Box → Boxes (/ˈbɒksɪz/)

2.4. Dạng bài tập phát âm đuôi -ed trong tiếng Anh

Quy tắc phát âm “ed”: Đuôi “-ed” thường xuất hiện trong các động từ ở thì quá khứ đơn và phân từ hai (Past Participle). Tùy thuộc vào âm cuối của động từ nguyên thể, “-ed” sẽ được phát âm theo 3 nguyên tắc:

Nguyên tắc 1: Đuôi “-ed” được phát âm là /ɪd/ khi động từ kết thúc bằng các âm:

• /t/ (như want → wanted)
• /d/ (như decide → decided)

Ví dụ:

• Need → Needed (/ˈniːdɪd/)
• Start → Started (/ˈstɑːrtɪd/)

Nguyên tắc 2: Đuôi “-ed” được phát âm là /t/ khi động từ kết thúc bằng các âm vô thanh (voiceless sounds), bao gồm: /k/, /s/, /ʃ/, /tʃ/, /p/, /f/.

Ví dụ:

• Ask → Asked (/æskt/)
• Stop → Stopped (/stɒpt/)
• Laugh → Laughed (/læft/)

Nguyên tắc 3: Đuôi “-ed” được phát âm là /d/ khi động từ kết thúc bằng các âm hữu thanh (voiced sounds), ngoại trừ /d/. Các âm hữu thanh bao gồm tất cả các nguyên âm (a, e, i, o, u) và các phụ âm như /b/, /g/, /l/, /m/, /n/, /r/, /v/, /z/, /ʒ/, /dʒ/.

Ví dụ:

• Call → Called (/kɔːld/)
• Play → Played (/pleɪd/)
• Clean → Cleaned (/kliːnd/)

3. Các mẹo giúp bạn làm bài phát âm tiếng Anh hiệu quả

Ngoài các cách làm bài tập phát âm bên trên, để có thể chinh phục điểm số cao trong các kỳ thi, bạn có thể áp dụng một số mẹo làm bài tập phát âm tiếng Anh một cách hiệu quả dưới đây. Các mẹo nhỏ này không chỉ giúp bạn đạt điểm số cao mà còn cải thiện trình độ tiếng Anh của bạn, giúp bạn tự tin giao tiếp tiếng Anh.

3.1. Nghe và bắt chước người bản xứ

Một trong những cách hiệu quả nhất để cải thiện kỹ năng phát âm tiếng Anh là lắng nghe và bắt chước người bản xứ. Khi nghe các tài liệu như podcast, bản ghi âm, hoặc video tiếng Anh từ người bản ngữ, bạn không chỉ học được cách phát âm của từ mà còn cảm nhận được ngữ điệu và cách nhấn trọng âm trong câu. Việc bắt chước cách phát âm của họ sẽ giúp bạn hình thành thói quen phát âm chính xác và tự nhiên hơn.

Hãy chọn các nguồn tài liệu phù hợp với trình độ của bạn, ví dụ như các kênh học tiếng Anh trên YouTube, phim ảnh có phụ đề hoặc các ứng dụng học tiếng Anh. Lắng nghe kỹ cách người bản ngữ phát âm từng từ, sau đó cố gắng lặp lại từng âm một cách chính xác nhất. Nếu có thể, bạn nên luyện tập từng câu hoàn chỉnh, chú ý đến tốc độ, giọng điệu, và cách nhấn nhá trong lời nói. Việc thực hành đều đặn sẽ giúp bạn cải thiện khả năng phát âm một cách rõ rệt theo thời gian.

3.2. Sử dụng từ điển phát âm 

Trong quá trình học tiếng Anh, bạn sẽ thường xuyên gặp những từ mới hoặc những từ khó phát âm. Lúc này, từ điển phát âm sẽ là công cụ đắc lực giúp bạn giải quyết vấn đề. Các từ điển như Cambridge, Oxford hay Merriam-Webster không chỉ cung cấp ý nghĩa của từ mà còn có phần phát âm chuẩn của người bản xứ dưới dạng âm thanh (audio).

Khi học từ mới, hãy tra cứu cách phát âm chuẩn và luyện tập theo. Hầu hết các từ điển trực tuyến đều cung cấp cả cách phát âm Anh-Anh và Anh-Mỹ, vì vậy bạn có thể lựa chọn phát âm phù hợp với mục tiêu học tập của mình. Việc sử dụng từ điển không chỉ giúp bạn tránh những lỗi phát âm phổ biến mà còn giúp bạn ghi nhớ cách phát âm đúng ngay từ lần đầu tiên. Đây là một thói quen quan trọng cần duy trì khi học tiếng Anh.

3.3. Ghi âm và so sánh cách phát âm 

Một cách tuyệt vời để tự đánh giá và cải thiện kỹ năng phát âm là thu âm giọng nói của chính mình. Khi luyện tập, hãy ghi âm lại các câu hoặc đoạn văn mà bạn đang đọc. Sau đó, so sánh giọng nói của bạn với giọng chuẩn từ các nguồn tài liệu hoặc người bản ngữ.

Việc này giúp bạn dễ dàng nhận ra những lỗi sai mà bạn có thể không nhận biết khi đang nói. Chẳng hạn, bạn có thể phát hiện mình phát âm thiếu âm cuối /s/ hoặc nhấn sai trọng âm của từ. Khi đã nhận ra lỗi, bạn có thể tập trung sửa chữa và luyện tập để cải thiện.

4. Một số bài tập phát âm tiếng Anh thường gặp  

Bài 1: Chọn từ có cách phát âm đuôi “-s” hoặc “-es” khác với các từ còn lại

Bài 2: Chọn từ có cách phát âm đuôi “-s” hoặc “-es” khác với các từ còn lại

Đáp án giải thích chi tiết 

Bài 1

Bài 2: